Stemmen & onderhoud van uw piano of vleugel

Een piano is een simpel muzikaal apparaat: als je een toets indrukt doet ‘ie “ping”. De rest doet de pianostemmer.

Het stemmen van de piano staat niet gelijk aan het onderhoud van de piano: met het stemmen van de piano wordt de stemming van de piano onderhouden.

Als een piano lang niet gestemd geweest is (>1-1½ jaar) moet dus in wezen eerst de stemming “gerepareerd” worden. Als de stemming er eenmaal inzit, dat wil zeggen de juidte toonhoogte en de juiste toonafstanden tussen de 7 octaven, kan de stemming worden “onderhouden”. Met het onderhoud van de stemming, dat veelal binnen een “stemabonnement” gebeurt, is de pianostemmer vaak ongeveer een uurtje bezig. Het “repareren” van een stemming duurt vaak langer, en hiervoor moet de pianostemmer vaak vaker dan een keer komen.

Om een toon uit een piano te krijgen druk je een toets in. Logischerwijze moet de toets dus werken, en zodoende is te begrijpen dat deze “toets” dus ook onderhoud nodig heeft. De toets stuurt via een complex mechaniek met meerdere draai-, scharnier- en wrijvingspunten een hamer aan die uiteindelijk tegen de snaar slaat en de toon aangeeft. Hoe deze toon wordt weergegeven hangt in grote mate af van de functionaliteit van de toets en het mechaniek. De snaar gaat trillen in een bepaalde frequentie. Om deze frequentie hoorbaar te maken wordt dit via een kam doorgegeven aan de zangbodem, ook wel klanktafel genoemd.

Door regelmatig onderhoud te laten plegen aan de techniek binnenin de piano kan de optimale functionaliteit en daarmee de klank van het instrument gegarandeerd worden. Houd hiervoor in de regel aan dat gemiddeld elke vijf jaar er naast het stemmen twee uurtjes extra wordt besteed aan de piano of vleugel. Zo kun je je instrument in een goede staat behouden en er vooral uit halen wat er in zit.

Een kleine greep uit wat kan voorkomen wanneer buiten regulier stemmen geen onderhoud wordt gedaan:

  • Vastlopende toetsen of juist met te veel speling (klappert)
  • Speling in aansluiting tussen toets en mechaniek (toets “doet ’t niet”)
  • vastlopende of juist losgelopen asjes (draaipunten)
  • stroeve wrijvingspunten of wrijvingspunten met bijgeluiden (piepen, kraken)
  • veertjes die het niet meer doen
  • hamerkoppen uit vorm (afgeplat)
  • snaarbreuk, verroeste snaren
  • gescheurde kam of klanktafel
  • hard geworden vilt of leer, of opgegeten door motten of muizen